Vision

Vision zadziwia. To grecka tragedia napisana w języku komiksu? Futurystyczna wizja? Opowieść o inności i desperackim dążeniu do bycia zwyczajnym? Badanie granic człowieczeństwa i… „robocieństwa”? Historia kultywująca najlepsze tradycje dwudziestowiecznego science fiction rozpatrującego na pierwszym miejscu społeczne i psychologiczne konsekwencje rozwoju technologii?

Rodzina syntezoidów osiedla się na typowym amerykańskim przedmieściu. Syntezoidy mają mechaniczne ciała i niezwykłe możliwości fizyczne. Są one jednak uzupełnione o ludzkie atrybuty, ponieważ roboty powstały przy zastosowaniu „skanowania fal mózgowych” żywych osób. Mają wspomnienia, własne dążenia, plany i moralność. Mieszanka robotycznej sztuczności i ludzkiej spontaniczności daje efekty po części komiczne a po części przerażające. Małżonkowie kochają się, złoszczą, przeżywają frustracje, jednak dzielą się nimi ze sobą, wygłaszając gładkie zdania, jak z podręcznika konstruktywnego rozwiązywania sporów: „Twoje argumenty wydają mi się niezbyt sensowne. Ale – jak sama zauważyłaś – podtrzymywanie sporu zabrałoby więcej energii, dlatego ustąpię”.

I byłaby to tylko opowieść o tym, co u robota ludzkie, jak zyskiwanie akceptacji wśród sąsiadów czy w nowej szkole, gdyby nie fakt, że ojciec rodziny należy do Avengers i trzydzieści siedem razy ratował świat… To znacznie utrudnia bycie przeciętnym i wtopienie się w lokalną społeczność. W życiu rodziny pojawia się seria dramatycznych wydarzeń, wraz z którymi przenikają do jej domu sprawy tak głęboko ludzkie, jak wyrzuty sumienia, ukrywanie prawdy, oszustwo, rozpacz, zemsta, a nawet samobójstwo…

Czy kiedykolwiek zobaczymy takie napięcie pomiędzy mechaniką a człowieczeństwem w realnym świecie? Ile z człowieka dodamy kiedyś do ciał robotów? Myśląc o naszej przyszłości w świetle rozwoju AI, zazwyczaj obawiamy się raczej, że roboty podważą i zniszczą ludzkie wartości. A co jeśli – przeciwnie – będą do tych wartości aspirować i łatwo nie zrezygnują? Państwo Vision pokazują nam próbkę tego, co może się wydarzyć w przypadku powstania sztuczno-ludzkich hybryd. W tym sensie Vision stawia pytania filozoficzne, pytania o ontologiczną i moralną kondycję monstrum Frankensteina takiego, jakim byłoby ono XXI wieku. To być może nowa dziedzina: robo-etyka. Przygotujcie się. Pomyślcie o swoich relacjach z przyszłym sąsiadem robotem.

Komiks Vision nie jest łatwy w odbiorze. Wymaga skupienia w związku z pokrętną fabułą, skokami w czasie i stopniowym odsłanianiem przez autorów podłoża działań bohaterów. Lekturę umili robo-pies, najlepszy przyjaciel robota.

Vision (The Vision vol. 1: Little Worse Than a Man; The Vision vol. 2: Little Better Than a Beast), scen. Tom King, rys. Gabriel Hernandez Walta, Michael Walsh, tłum. Marceli Szpak, Marvel Now! 2.0, Egmont Polska, Warszawa 2019.